استاد عدالتیان رمضان 1389

خلاصه مباحث حجه الاسلام والمسلمین عدالتیان در ماه مبارک رمضان 1431 ه.ق. (1389 ه. ش.)

موضوع: جلوه هایی از اخلاق در قرآن کریم

شب اول: 21/5/1389

آیه 4 سوره قلم: وَ انک لَعَلی خُلُقٍ عظیمٍ

نشانه های اهمیت و جایگاه اخلاق:

1-     از مهمترین اهداف انبیاء، اخلاق است. (151 بقره) : پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله و سلم می فرمایند: من برای کرامت و زیبایی های اخلاقی مبعوث شدم

2-     تمجید خداوند از اخلاق پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله و سلم (4 قلم)

3-     رستگاری در گرو تهذیب است (9شمس): در سوره شمس خداوند 11 قسم پی در پی آورده و سپس فرموده قد افلح من زکّیها

4-     از دست دادن پاداش ها بدون اخلاق: انسان بد اخلاق اجر تمام کاهای خوبش از بین می رود

5-     اخلاق خوب نشان عقل است: امیرالمومنین علی علیه السلام می فرمایند: اخلاق خوب از میوه های عقل و آگاهی است و اخلاق بد از ثمرات جهل و نادانی است.

اخلاق جمع خٌلق به معنای صفتهای ثابت درونی است.

نکته مهم این است که اخلاق قابل تغییر است و نبایستی فکر کرد که انسان نمی تواند اخلاق خود را تغییر دهد و بهترین دلیل آن تکیه قرآن و روایات بر کسب اخلاق نیک است.

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب دوم: 22/5/1389: موضوع: آثار اخلاق نيكو در آيات و روايات

آيه 159 آل عمران: فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ

پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراكنده مى‏شدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن زيرا خداوند توكل‏كنندگان را دوست مى‏دارد

آثار اخلاق نيكو در آيات و روايات

1-     محبوبيت

امام علي عليه السلام مي فرمايند: اگر كسي خوش اخلاق باشد دوستانش فراوان مي شوند و مردم با او انس مي گيرند.

2-     عمر طولاني

عمر انسان يك اجل حتمي دارد كه از آن فراتر نمي روند و يك اجل معلق دارد و عمر هر انساني بين اين دو متغير است.

امام صادق عليه السلام مي فرمايند: نيكي و خوش اخلاقي سرزمين ها را آباد مي كند و عمرها را طولاني مي گرداند.

3-     افزايش روزي (روزي مادي و معنوي)

امام صادق عليه السلام مي فرمايند: اخلاق نيكو نشانه دين است و روزي را زياد مي كند.

امام علي عليه السلام مي فرمايند: كسي كه اخلاقش بد باشد روزي او تنگ مي شود.

4-     بهترين همراه و همنشين

امام علي عليه السلام مي فرمايند: اخلاق خوب بهترين همراه و همنشين است.

5-     بخشيده شده گناهان

امام صادق عليه السلام مي فرمايند: خوش اخلاقي گناه را ذوب مي كند همانگونه كه تابش آفتاب، يخ را آب مي كند و بد اخلاقي اعمال نيك را خراب مي كند همانگونه كه سركه عسل را فاسد مي كند.

يكي ديگر از راههاي بخشيده شده گناهان ذكر شريف صلوات مي باشد.

امام رضا عليه السلام مي فرمايند: هر كس نمي تواند كاري كند كه گناهانش بخشيده شود ]زياد[ صلوات بفرستد

6-      نشان دينداري

امام صادق عليه السلام مي فرمايند: اخلاق نيكو نشانه دينداري است

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: دو صفت در هيچ مسلماني جمع نمي شود: 1- بخل 2- بد اخلاقي

مسلمان بخيل و بداخلاق نيست. سعي كنيم و تصميم بگيريم با هيچكس بدزباني نكنيم و نيش و كنايه نزنيم.

7-     نشاط و آرامش

از امام علي عليه السلام پرسيدند كسي كه مداوم غصه مي خورد كيست؟ فرمودند: غمگين ترين مردم بداخلاق ترين آنان است.

8-     سنگيني ميزان عمل

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: در ترازوي عمل چيزي سنگين تر از اخلاق نيكو نيست.

عقيده ما بايستي در رفتار ما تاثير داشته باشد

9-     اجر و پاداش فراوان

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: انسان خوش اخلاق به خاطر اخلاق نيكش مثل كسي است كه روزها را روزه مي گيرد و شبها را عبادت مي كند ثواب مي برد.

10- بهشت

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: بيشترين عامل ورود امت من به بهشت، تقوي و اخلاق نيكوست.

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب سوم: 23/5/1389: موضوع: زمينه هاي اخلاق نيك

آيه 27 تا 29 سوره فرقان: وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَى يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا ﴿۲۷﴾ يَا وَيْلَتَى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا ﴿۲۸﴾ لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءنِي وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنسَانِ خَذُولًا ﴿۲۹﴾

و روزى است كه ستمكار دستهاى خود را مى‏گزد [و] مى‏گويد اى كاش با پيامبر راهى برمى‏گرفتم (۲۷) اى واى كاش فلانى را دوست [خود] نگرفته بودم (۲۸) او [بود كه] مرا به گمراهى كشانيد پس از آنكه قرآن به من رسيده بود و شيطان همواره فروگذارنده انسان است (۲۹)

زمينه هاي اخلاق نيك

1-     محيط زندگي: 138 اعراف

اگر كسي مي خواهد اخلاق پاكي داشته باشد بايد در محيط پاك زندگي كند. اگر محيط ناسالم است حتما آن را تغيير دهيم.

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: كسي كه به خاطر آيين خود از سرزميني به سرزمين ديگر مهاجرت كند مستحق بهشت و همنشين محمد (ص) و ابراهيم (2 پيامبر مهاجر) خواهد بود.

2-     دوست: 29-27 فرقان

امام علي عليه السلام مي فرمايند: كسي كه وضع او براي شما مبهم است و از دين او آگاه نيستيد به دوستان و همنشينان او نگاه كنيد.

همچنين مي فرمايند:همنشيني با صاحبان فضيلت و كمال، مايه حيات دلهاست.

3-     خانواده: 66 تحريم خود و خانواده تان را از آتش جهنم حفظ كنيد

امام علي عليه السلام مي فرمايند: اخلاق پاك و نيكو دليل وراثت پسنديده و تاثير پدر و مادر است.

4-     تغذيه

تغذيه از 3 جهت مهم است: الف: خود غذاها از نظر مواد غذايي در روحيه انسان اثر دارند.  ب: آداب غذاخوردن و پرخوري   ج:حلال و حرام بودن غذا: غذاي حرام خيلي در رفتار و روحيات انسان اثر دارد.

دو آيه قرآن كه به صراحت به اثر غذاي حلال و حرام اشاره دارند:

42 مائده: سخنان تو را گوش مي دهند تا تكذيب كنند بسيار مال حرام مى‏خورند.

نتيجه : مال حرام موجب تكذيب حق مي گردد.

51 مومنون: اى پيامبران از چيزهاى پاكيزه بخوريد و كار شايسته كنيد كه من به آنچه انجام مى‏دهيد دانايم

نتيجه: تغذيه پاك و حلال موجب عمل صالح مي شود.

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب چهارم: 24/5/1389: موضوع: صداقت و راستگويي

آيه 119 سوره مائده: قَالَ اللّهُ هَذَا يَوْمُ يَنفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

خدا فرمود اين روزى است كه راستگويان را راستى‏شان سود بخشد براى آنان باغهايى است كه از زير [درختان] آن نهرها روان است هميشه در آن جاودانند خدا از آنان خشنود است و آنان [نيز] از او خشنودند اين است رستگارى بزرگ

4 نشان اهميت راستگويي

1-     خداوند به بنده محبوب خود صداقت مي دهد.

امام علي عليه السلام مي فرمايند: هنگاميكه خداوند كسي را دوست بدارد راستگويي را به قلب او مي افكند

2-     بدون راستگويي نمي توان طعم ايمان را چشيد (خيلي از ايمان دور است)

امام علي عليه السلام مي فرمايند: انسان طعم ايمان را نمي چشد تا دروغ را ترك كند خواه شوخي باشد يا جدي

3-     وسيله رسيدن به همه كمالات است

امام علي عليه السلام مي فرمايند: راستي سبب اصلاح همه كارهاست

4-     صداقت ميزان كمال و درستي اعمال است

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: نگاه نكنيد به فزوني نماز و روزه و زيادي حج و زكات و انفاق ها بلكه انسانها را با راستگويي و امانتداري بسنجيد.

3 پيامد مهم صدق و راستگويي

امير المومنين علي عليه السلام مي فرمايند: شخص راستگو به خاطر صداقتش 3 دستاورد مهم دارد:

الف: اعتماد مردم

ب: جلب محبت (انسان راستگو را همه دوست دارند)

ج: ابهت و شخصيت

امام علي عليه السلام مي فرمايند: آدم دروغگو و مرده يكسان هستند زيرا برتري انسان زنده به مرده همان اعتماد به اوست. هنگاميكه به گفتار او اعتماد نباشد زنده بودن او بي اثر است.

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: وقتي كسي دروغ مي گويد ملائكه به خاطر تعفن دهان او از وي فاصله مي گيرند. (وقتي ملائكه دور شوند شياطين مي آيند)

دلايل دروغگويي و راههاي درمان آن

علت

درمان

1-     جلب منفعت

توجه به اينكه دروغ روزي را كم مي كند

2-     فرار از خسارت

تفكر در اين كه خسارت دروغ بيشتر است

3-     ضعف شخصيت و عقده حقارت

توجه به اينكه عزت دست خداست

4-     ترس ازعقوبت و تنبيه

اولا نجات در راستگويي است و ثانيا عقوبت آخرت سخت تر است

5-     نگفتن اسرار زندگي

به صراحت بگوييد پاسخ نمي دهم

استثنائات دروغ

1)      اصلاح ذات البين : برقراري صلح و دوستي بين 2نفر

2)      مقام تقيه

3)      دفع شر ظالم (در خطرات مهم)

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب پنجم: 25/5/1389: موضوع: تعهد و وفاي به عهد

آيه 34 سوره اسري: وَأَوْفُواْ بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْؤُولًا  و به عهد (خود) وفا كنيد كه از عهد سؤال مي‏شود.

سه نشان اهميت وفاي به عهد

1-     تجليل خداوند : وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِسْمَاعِيلَ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَّبِيًّا   در كتاب آسماني خود از اسماعيل ياد كن كه او در وعده‏هايش صادق و رسول و پيامبر بزرگي بود.

2-     كسي كه خلف وعده كند منافق است.

نقاق دو گونه است يكي نفاق در عقيده و ديگري نفاق در عمل

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: سه ويژگي در هر كس باشد او منافق است هرچند نماز بخواند و روزه بگيرد و خود را مسلمان بداند: الف: هنگاميكه امانت به او مي سپارند خيانت كند ب: هنگاميكه سخن مي گويد دروغ گويد ج: وقتيكه وعده مي دهد تخلف كند

3-     خلف وعده موجب خشم پروردگار مي شود

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿۲﴾ اي كساني كه ايمان آورده‏ايد! چرا سخني مي‏گوئيد كه عمل نمي‏كنيد؟ (۲)

كَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿۳﴾ نزد خدا بسيار موجب خشم است كه سخني بگوئيد كه عمل نمي‏كنيد؟ (۳)

عهد و پيمان سه نوع دارد:

الف) عهد و پيمان با خداوند (نذر و عهد و قسم)

نكته: اگر كسي كاري را از طرف ديگري و براي ديگري نذر كند صحيح نمي باشد

ب) عهد با خود (مشارطه، مراقبه و محاسبه)

ج) عهد با مردم: بدقولي باعث رنجش افراد مي شود و يكي از حق الناس هاي بزرگ است

درمان پيمان شكني

اول: تفكر در آثار پيمان شكني

امام علي عليه السلام مي فرمايند: پيمان شكني موجب خشم خداوند و خشم مردم مي شود.

امام صادق عليه السلام مي فرمايند: سه ويژگي نزديكترين جايگاه انسان نسبت به كفر است: دروغگويي، خلف وعده و خيانت در امانت

دوم: رعايت چند نكته در عمل:

1.       قبل از وعده دادن دقت كنيم اگر مقدور است قول دهيم و بپذيريم

2.       اگر ممكن است به صورت مشروط و معلق وعده بخواهيد

3.       بعد از وعده تمام تلاش خود را جهت انجام آن به كار گيريد

4.       در صورت پيش آمدن مانع زودتر از موعد خبر دهيم

5.       در صورت تخلف حتما عذرخواهي و جبران كند

6.       هرگز كاري را با اصرار بر ديگران تحميل نكنيم كه زمينه ساز خلف وعده است

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب ششم: 26/5/1389: موضوع: تواضع

آيه 215 سوره شعرا: وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ و بال و پر خود را براي مؤ مناني كه از تو پيروي مي‏كنند بگستر

اهميت تواضع: حديث قدسي: نزديكترين مردم به خدا متواضعانند و دورترين مردم از خدا متكبرانند

مفهوم تواضع: تواضع از وضع، فرونهادن (پايين آمدن) است

فروتني آن است كه انسان خود را بالاتر از ديگران نبيند و براي خودش جايگاه ويژه اي قايل نباشد

تواضع يك باور و حقيقت است كه در دل انسان است نه اينكه فقط به زبان گفته شود

نشانه هاي تواضع

1)      تقدم در سلام

2)      سخن گفتن ملايم: آرام و با محبت و بدون نيش و كنايه

3)      در مجلس مكان خاصي براي خود قرار ندادن

4)      ترك بگو مگوي بي حاصل (جدل)

5)      در پي تعريف و تمجيد ديگران نبودن

6)      انصاف (هر چه براي خود مي پسندي براي ديگران هم بپسند)

7)      خدمت به اطرافيان: يكي از مهمترين كارهايي است كه تكبر را از بين مي برد

8)      اعتدال در امكانات زندگي (خاص بودن و جلب نظر كردن موجب حسادت، حسرت و رقابت باطل است)

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: اي اباذر هر كس لباس معتدل (متوسط) بپوشد در حاليكه قدرت دارد زياده روي نمايد خداوند از لباس هاي كرامت و بزرگي در بهشت بر او مي پوشاند.

9)      انتقادپذيري و قبول حق

10)  مشورت و سوال

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب هفتم: 27/5/1389: موضوع: پرهيز از تكبر و فخر فروشي

آيه 34 سوره بقره: وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلاَئِكَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ

و هنگامي كه به فرشتگان گفتيم براي آدم سجده و خضوع كنيد، همگي سجده كردند جز شيطان كه سر باز زد و تكبر ورزيد (و به خاطر نافرماني و تكبر) از كافران شد!

 تكبر آفت تواضع است.

نشانه هاي غرور و تكبر

1-     طلبكار و گله مند بودن از همه

2-     كم خير بودن

3-     عصبانيت و پرخاش

4-     جلوه نداشتن كارهاي ديگران

امام رضا عليه السلام مي فرمايند: انسان عاقل كار كم ديگران را بزرگ جلوه مي دهد و كارهاي خوب خود را كم جلوه مي دهد. (ولي آدم متكبر عكس آن است.)

5-     احساس تك بودن

6-      نداشتن تشكر و عذرخواهي

7-     هميشه به دنبال تعريف و تشكر ديگران بودن

8-     پرتوقعي و منت

سه مرتبه مردود، قبول و ممتاز وجود دارد. مردود كسي است كه نسبت به ديگران وظيفه اش را انجام نمي دهد ولي از ديگران توقع دارد. قبول كسي است كه هم محبت مي كند و هم توقع مي كند. ممتاز كسي است كه به ديگران محبت مي كند ولي توقع از هيچكس ندارد.

شخصي از پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم 6 درخواست نمود و ايشان براي هر كدام راه حلي ارائه نمود كه در جدول زير آمده است:

درخواست

عمل رسيدن به درخواست

1-     دوستي خدا

2-     دوستي مردم

3-     عمر طولاني

4-     بدن سالم

5-     مال زياد

6-      محشور شدن با پيامبر

1)      تقوي (ترك گناه)

2)      به مردم محبت كن و از هيچكس توقع نداشته باش

3)      صله رحم

4)      صدقه

5)      پرداخت حق واجب مال مثل زكات و خمس

6)      سجده طولاني

9-     تحقير و تمسخر ديگران

امام علي عليه السلام مي فرمايند: ميوه درخت تكبر بدگويي از مردم است.

10- حق ناپذيري

درمان غرور و تكبر

الف: تفكر در چهارنكته

1)      داشته هاي انسان زياد نيست

2)      آنچه انسان دارد از خودش نيست و امانت است

3)      به ضعفهاي انسان فكر كند

4)      آثار تكبر

امام صادق عليه السلام مي فرمايند: اگر كسي به اندازه يك ذره تكبر در دلش باشد وارد بهشت نمي شود

ب: انجام تمرين هاي عملي

1-     انجام كارهاي شخصي

2-     اعتدال در استفاده از امكانات

3-     همنشيني با طبقات محروم

4-     خدمت به ديگران

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب هشتم و نهم موفق به حضور درجلسه نشدم ولي پس از دريافت برنامه ضبط شده آن، خلاصه برداري آن را در اينجا قرار مي دهم.

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب هشتم: 28/5/1389: موضوع: پرهيز از بگو مگوي بي حاصل

آيه 22 سوره كهف: ... فَلَا تُمَارِ فِيهِمْ إِلَّا مِرَاء ظَاهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِيهِم مِّنْهُمْ أَحَدًا  ... بنابراين در باره آنها جز با دليل سخن مگوي و از هيچكس پيرامون آنها سؤال منما

گفتگو دو نوع است :

الف: گفتگوي منطقي و مفيد است كه لازم و رشد آور است (نحل 125: ... وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ... و با آنها به طريقي كه نيكوتر است استدلال و مناظره كن)

ب: گفتگوي بي منطق و بي حاصل كه مضر است (انفال 6: يُجَادِلُونَكَ فِي الْحَقِّ بَعْدَ مَا تَبَيَّنَ ... آنها با اينكه مي‏دانستند اين فرمان خدا است باز با تو مجادله مي‏كردند)

اهميت ترك مراء (بگو مگوي بي حاصل)

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم: حقيقت ايمان انسان كامل نمي شود مگر اينكه مراء را ترك كند هرچند حق با او باشد.

آثار بگو مگوي بي حاصل (مراء و جدل)

1)      از دست دادن سرمايه محبت

در آيه 21 سوره روم خود خداوند به زن و شوهر محبت و مودت مي دهد.

2)      حرمت شكني

3)      از بين رفتن اثر كلام

4)      تقويت روحيه لجبازي

امام علي عليه السلام مي فرمايند: اول لجبازي ناداني و آخر آن پشيماني است

5)      طمع شيطان

6)      تقويت روحيه كبر و غرور

7)      تضعيف حق پذيري

8)      زمينه ساز گناهان ديگر

توجه داشته باشيد كه زندگي مسابقه است و كسي برنده است كه زودتر بحث را قطع كند.

امام علي عليه السلام مي فرمايند: كانون شر، لجبازي و كثرت بگو مگوي بي حاصل است.

درمان بگو مگوي بي حاصل

الف: تفكر در آثار بگو مگوي بي حاصل و فوايد ترك آن

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم مي فرمايند: همانا من از كسي كه اهل مراء و بگو مگوي بي حاصل باشد در قيامت شفاعت نمي كنم.

پيامبر اكرم صلي الله عليه و اله و سلم: من سه كاخ بهشتي (اول، وسط و آخر بهشت) ضمانت مي كنم براي كسي كه 3 عمل را انجام دهد:

1-     دروغ را ترك كند حتي اگر شوخي باشد.

2-     بگو مگوي بي حاصل را ترك كند هرچند حق با او باشد.

3-     اخلاقش را نيكو سازد.

ب: راهكارهاي عملي

1)      توجه به اينكه هر كسي نظري دارد.

2)      بعد از بيان حق بقيه بحث را به بعد موكول كنيم.

3)      به ديگران فرصت فكر و تجربه بدهيم.

4)      كمك گرفتن از داور مورد قبول

در هر خانواده اي مرد و زن يك نفر داور مورد قبول تعيين نمايند.

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب نهم: 29/5/1389: موضوع: حق گويي و حق پذيري

آيه 78 سوره زخرف: لَقَدْ جِئْنَاكُم بِالْحَقِّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ   قطعا حقيقت را برايتان آورديم ليكن بيشتر شما حقيقت را خوش نداشتيد

حق پذيري سفارش خداوند و اولياي خداست.

امام باقر عليه السلام فرمودند پدرم هنگام وفات فرمودند سفارش پدرم را به تو مي گويم: بر حق ثابت قدم باش هر چند تلخ باشد.

آثار مهم حق پذيري:

1-     پيروزي واقعي

امام علي عليه السلام فرمودند: كسي كه با گفتن حق محكوم شود او در حقيقت پيروز واقعي است

2-     رسيدن به حقيقت ايمان

امام صادق عليه السلام فرمودند: از نشانه هاي ايمان حقيقي اين است كه حق را انتخاب كني هرچند به ضرر تو باشد و باطل را نخواهي  هرچند به نفع تو باشد.

3-     پاداش و جبران الهي

امام صادق عليه السلام فرمودند: اگر كسي به خاطر حق پذيري محروم شد خداوند محروميت او را جبران مي كند.

4-     عزت

امام عسكري عليه السلام فرمودند: هيچ عزيزي حق را ترك نكرد مگر اينكه ذليل شد و هيچ ذليلي حق را پذيرفت مگر عزيز شد.

5-     تقرب به خداوند در قيامت

امام صادق عليه السلام فرمودند: نزديكترين مردم به خدا كسي است كه حق را بگويد چه به نفع او باشد يا به ضررش.

نمونه هاي مهم حق پذيري در زندگي

1)      تسليم بودن در برابر دستور الهي بعد از آگاهي

آسيه همسر فرعون قهرمان حق پذيري است (11 تحريم: وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِينَ آمَنُوا اِمْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِي عِندَكَ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ   خداوند مثلي براي مؤ منان زده، به همسر فرعون، در آن هنگام كه گفت پروردگارا! خانه‏اي براي من نزد خودت در بهشت بساز، و مرا از فرعون و عمل او نجات ده، و مرا از قوم ظالم رهائي بخش)

حضرت خديجه سلام الله عليها قهرمان حق پذيري در اسلام

چهار نشانه عظمت حضرت خديجه سلام الله عليها:

1)      همسر پيامبر و مادر حضرت زهرا سلام الله عليها و 11 ائمه اطهار

2)      خداوند در شب معراج به او سلام مي رسانند

3)      پيامبر اكرم (ص) هميشه از او تجليل مي كردند.

4)      بهشت مشتاق اوست.

چهار ويژگي مهم حضرت خديجه سلام الله عليها:

1-     دوست داشتن براي خدا

2-     گذشتن از دنيا براي دين

3-     استقامت در دين

4-     ياري دين خدا با مال و جان

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب دهم: 30/5/1389: موضوع: حق پذيري (ادامه) و تعصب و لجاجت

نمونه هاي مهم حق پذيري در زندگي

1)      تسليم بودن در برابر دستور الهي بعد از آگاهي: وقتي دستور خداوند در امور مختلف زندگي را فهميديم آن را اطاعت كنيم

2)      نصيحت پذيري

3)      اعتراف به خطا و اشتباه

4)      نپذيرفتن محبت و منفعت با تضييع حق ديگران: اگر كسي با تضييع حق ديگران بخواهد به من محبتي كند آن را نپذيرم

امام علي عليه السلام مي فرمايند: دوست حقيق تو كسي است كه تو را از خطا نهي كند و كسي كه خطاي تو را توجيه كند دشمن توست.

5)      عذرخواهي هنگام خطا

6)      قبول حكم داور عادل

بر حق صبر كن كه هر كس حق را قبول كند اگر به خاطر قبول حق چيزي را از دست داد خداوند متعال جبران مي كند.

*** تعصب و لجاجت ***

آيه 7 سوره نوح: وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصَابِعَهُمْ فِي آذَانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيَابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْبَارًا

و من هر زمان آنها را دعوت كردم كه ايمان بياورند و تو آنها را بيامرزي انگشتان خويش را در گوشها قرار داده، و لباسهايشان را بر خود (پيچيدند)، و در مخالفت اصرار ورزيدند، و شديدا استكبار كردند.

پافشاري و اصرار در حكم خداوند و تكليف الهي پسنديده و لازم است.

پافشاري و اصرار در امور غير مهم، مشكوك يا غلط ناپسند و زيان بار است.

آثار لجاجت

1.       از كار افتادن فكر و تدبير

2.       از دست دادن سرمايه محبت

3.       نرسيدن به خواسته ها

امام علي عليه السلام مي فرمايند: نتيجه لجاجت، شكست و هلاكت است.

4.       كينه توزي، دشمني و قهر

امام علي عليه السلام مي فرمايند: لجاجت آتش جنگ را روشن مي كند و دلها را پر از كينه و دشمني مي كند.

5.       پشيماني هايي كه سودي ندارد

اميرالمومنين علي عليه السلام مي فرمايند: هيچ مركبي سركش تر از مركب لجاجت نيست.

تذكر 3 حقيقت براي درمان لجاجت

1)      من با لجبازي به خواسته ام نمي رسم.

2)      خسارت «لجبازي» بيشتر از خسارت «كوتاه آمدن من» است.

3)      دنيا ميدان مسابقه است، من بازنده نباشم. لجبازي نمره منفي دارد.  (فاستبقوالخيرات)

---------------------------------------------------------------------------------------------

شب يازدهم: 31/5/1389: موضوع: يك داستان و چند تصميم خوب

آيات 17 تا 33 سوره قلم:

إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ كَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُوا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ (17) ما آنها را آزموديم همانگونه كه صاحبان باغ را آزمايش كرديم، هنگامي كه سوگند ياد كردند كه ميوه‏هاي باغ را صبحگاهان (دور از انظار مستمندان) بچينند. (17) و هيچ از آن استثنا نكنند. (۱۸) اما عذابي فراگير (شبانه) بر تمام باغ آنها فرود آمد در حالي كه همه در خواب بودند. (۱۹) و آن باغ سرسبز همچون شب سياه و ظلماني شد. (۲۰) صبحگاهان يكديگر را صدا زدند. (۲۱) كه به سوي كشتزار و باغ خود حركت كنيد اگر قصد چيدن ميوه‏ها را داريد. (۲۲) آنها حركت كردند در حالي كه آهسته با هم مي‏گفتند. (۲۳) مواظب باشيد امروز حتي يك فقير وارد بر شما نشود! (۲۴) آنها صبحگاهان تصميم داشتند كه با قدرت از مستمندان جلوگيري كنند. (۲۵) هنگامي كه (وارد باغ شدند، و) آن را ديدند گفتند: ما راه را گم كرده‏ايم! (۲۶)  (آري همه چيز به طور كامل از دست ما رفته) بلكه ما محروميم. (۲۷) يكي از آنها كه از همه عاقلتر بود گفت: آيا به شما نگفتم چرا تسبيح خدا نمي‏گوئيد؟ (۲۸) گفتند: منزه است پروردگار ما، مسلما ما ظالم بوديم. (۲۹) سپس آنها رو به هم كردند و به ملامت يكديگر پرداختند. (۳۰)  (و فريادشان بلند شد) گفتند: واي بر ما كه طغيانگر بوديم. (۳۱) اميدواريم پروردگارمان (ما را ببخشد و) بهتر از آن را بجاي آن به ما بدهد، چرا كه ما به او دل بسته‏ايم. (۳۲) اينگونه است عذاب خداوند (در دنيا) و عذاب آخرت از آن هم بزرگتر است اگر مي‏دانستند. (۳۳)

 

داستان اينگونه بوده است كه در بني اسرائيل، پدري باغ بزرگ و پر محصولي داشت و هرسال از ثمرات آن به مستمندان كمك مي كرد. بعد از فوت او فرزندانش تصميم گرفتند مستمندان را از ثمرات اين باغ محروم نمايند. با توجه به تصميم بي رحمانه آنها خداوند شبانه عذا

/ 0 نظر / 15 بازدید